امامت اهل بیت(ع) بر مبنای آیه مودت

Abstract

یکی از دلایل امامت امامان دوازدهگانه اهل بیت(ع) آیه مودت؛ آیه 23 سوره شوری: ( قُلْ لَا أَسْأَلُکُمْ عَلَیْهِ أَجْرًا إِلَّا الْمَوَدَّةَ فِی الْقُرْبَی) و روایات مربوط به آن است. بر اساس این روایات، مقصود از «قربی» در آیه شریفه، امیرالمؤمنین علی(ع)، فاطمه زهرا(ع) و دیگر امامان از ذریه امیرالمؤمنین(ع) هستند. این مطلب مورد اجماع شیعه امامیه است. شماری از عالمان اهل سنت نیز آن را به‌ویژه درباره اهل کسا پذیرفته‌اند. در این آیه شریفه، مودت خویشاوندان پیامبر(ع) به منزله اجر رسالت آن حضرت به شمار آمده است. این مطلب گویای آن است که مقام و منزلت معنوی آنان با مقام و منزلت رسالت، محک میخورد. لذا با توجه به این که افضلیت و عصمت از شرایط مهم امامت است، امامت امامان اهل بیت(ع) ثابت میشود. امامت دارای ابعاد ظاهری و باطنی، علمی و عملی، اخلاقی و سیاسی است. از منظر اسلام، مرد بودن یکی از شرایط امامت سیاسی است. لذا عدم اعتقاد به امامت سیاسی فاطمه زهرا(ع)، بر دلالت آیه مودت بر امامت اهل بیت(ع) خدشه ای وارد نمیسازد. همچنین، اعتقاد به امامت امیرالمؤمنین(ع) در زمان پیامبر(ع) و امامت امام حسن(ع) در زمان امیرالمؤمنین(ع) - به مقتضای آیه مودت- با اعتقاد به وحدت امام در هر زمان ناسازگار نیست؛ زیرا مقصود از وحدت امام در هر زمان این نیست که دارنده مقام امامت یکی است؛ بلکه مقصود این است که امام علاوه بر داشتن مقام امامت، حق اعمال ولایت و امامت به صورت مستقل داشته باشد.